Insignes

In de late middeleeuwen vormt het betekenisdragende sieraad of 'insigne' een belangrijk aspect van de beeldcultuur. Lieden van alle rangen en standen tooiden zich met hetzij goedkope, hetzij uiterst kostbare metalen spelden ('enseignes'), hangers en kleine gebruiksvoorwerpen als kammen , waaraan door de drager en beschouwer een meerwaarde werd toegekend. Uiteraard speelde, en speelt tot op de dag van vandaag, het statusaspect een grote rol: welstand was letterlijk afleesbaar. Maar de betekenis en beladenheid van sieraden, en dus van het dragen ervan, lag echter vooral op een ander vlak. Dit impliceert de feitelijke onjuistheid van de gebruikte term: de primaire functie van het 'sieraad' was niet sierend, maar apotropaeïsch: om kwaad te weren en geluk te brengen. Anders gezegd, het ging om amuletten in zeer brede zin van het woord, waarbij sterk uiteenlopende aspecten de boventoon konden voeren. Voor de middeleeuwer was de primaire functie van religieuze en profane, van christelijke en niet-christelijke insignes niet wezenlijk verschillend.
  
 
  
  
  
  
Insignes vormen niet het voorwerp van onderzoek op deze site maar heel veel voorbeelden kunnen worden bekeken op de database van Kunera.
 
De site is echter niet zo erg gebruiksvriendelijk vandaar een korte toelichting:
Klik op 'direct naar de database' -> vink in de linker kolom een of meerdere categoriën aan die je wil bekijken -> in de tweede kolom krijg je nu naast 'zoeken' een schelp-icoon met een groen vinkje, allicht een tweede met een rood vraagteken. Door hierop te klikken krijg je beelden van de gevonden items uit de database met een bekende (groen) of onbekende (rood) locatie.
Door de verticale scheiding tussen de tweede kolom en de kaart te verschuiven naar rechts krijg je een meer overzichtelijker beeld van de insignes uit de database die beantwoorden aan de geselecteerde categorie.
 
 
 
 
 
  
 
Naast het Graafschap Loon en Schansen wordt op deze site aandacht besteed aan alle mogelijke apotropaia die in gebouwen werden toegepast. Een bepaald type-apotropaion was vaak regionaal in de mode, typisch voor een bepaalde periode, voor een bepaalde streek, voor een bepaalde uitdrukkingsvorm. Insignes waren heel populair in de middeleeuwen en hun apotropaeïsche bedoelingen zijn ook duidelijk beschreven. Zij vormen weliswaar niet het voorwerp van deze site, maar toch is het lerend om hier even aandacht aan te besteden.