Kempen, Hageland, Haspengouw

Het aantal 14de eeuwse baksteengebouwen in Kempen-Hageland-Haspengouw is erg beperkt. In de donjon van Diepenbeek (1400) is er een mogelijk volledig rondlopende zigzag versiering net onder de rollaag in het bovenste torengedeelte. Onderaan is er een lange rij ruiten zonder kop (16 stuks). In de westertoren van St-Lenaarts (1436) zitten grote verticale ruitslingers (2 stuks in Westgevel, 2x2 stuks in traptoren aan zuidzijde) die de smalle baksteenpanden bijna volledig vullen. Ook twee grote gevelvlakken aan de zuidzijde zijn quasi volledig opgevuld. De hoger opstekende delen van het schip van de Sint-Quintinuskerk in Hasselt (1406-1448) zijn volledig voorzien van gevelvullende ruiten (de middenbeuk versiering hier is erg vergelijkbaar met deze van de Corpus Christi-kerk in Krakau).
 
 
Foto: Brecht, St-Lenaarts, westertoren St-Leonarduskerk
 
 
 
 
Foto: Bocholt, dwarsbeuk St-Laurentiuskerk
 
 
 
 
 
Ook de beide tipgevels van de dwarsbeuk van de St-Laurentiuskerk van Bocholt (1476) zijn gevuld met ruitvormen. Zeker voorbeelden als dit doen nadrukkelijk denken aan vakwerkbouw. Gebouwen als ’t Zweerd’ in Hasselt (Grote Markt) en ‘Het Leerske’ (Havermarkt) evenals het Spaans huis in Tongeren (Muntstraat) houden dit beeld van houtskeletstructuren tot op heden levendig.

 

In de St-Gertrudiskerk van Vorst-Laakdal (1460) zijn grotere delen van de dwarsbeuk gevuld met symmetrisch geplaatste zwarte koppen. Drie gevelvlakken in het St-Michielskerktransept van Brecht (1440-1486) zijn gevuld met ruitmotieven. Die komen ook voor in de St-Lambertuskerk van Ekeren (15de eeuw). In de St-Jan-de-Doperkerk van Wellen (1522) is een deel van de tipgevel van de dwarsbeuk gevuld met regelmatig verdeelde zwarte stenen. Iets vergelijkbaars maar op kleinere schaal is nog vaag zichtbaar in de omheiningsmuur van de abdij van Tongerlo.