De Metselaar‎ > ‎Inleiding‎ > ‎

Baksteen of natuursteen?

Bij de opkomst van baksteen ziet men dan ook gelijklopend de toepassingen waarbij de opvulling van houtskeletstructuren in plaats van met rijswerk en leem, uitgevoerd wordt met baksteen, vaak in verband, maar ook in alle mogelijke richtingen georiënteerd.
Maar zeker voor de grotere gebouwen als kerken, kastelen, stadhuizen en belforten  bleef natuursteen de belangrijke tegenhanger van baksteen in de wedijver om mooie architectuur te maken. In regio’s waar meer natuursteen voorhanden is, maar ook in de grote steden kon baksteen zich moeilijker naast natuursteen bevestigen als volwaardig materiaal.

 

Er werd echter overal geëxperimenteerd met diverse combinaties van natuursteen en baksteen, waarbij het percentage rode baksteen van heel klein tot erg groot varieerde.

In de onderzoeksregio (oostelijk deel van Vlaanderen) ontstond de Brabantse gotiek die werd gekenmerkt door het gebruik van Ledezandsteen. De Hagelandse variant, de Demergotiek maakte veelvuldig gebruik van roestbruine ijzerzandsteen. De Kempense gotiek daarentegen gebruikte wel overwegend baksteen als hoofdmateriaal. De latere Maaslandse renaissance leek een variant op de vakwerkbouw en combineerde baksteen met natuursteen in horizontale banden, kruisvensters en hoekkettingen. De Brabantse renaissance benadrukte dan weer het contrast tussen rode baksteen en witte natuursteen. 

 

Metseltekens komen rijkelijker aan bod in streken waar het baksteengebruik sterker opbloeit.

 

Vooral in Frankrijk, alhoewel dit mogelijk het gevolg is van de grote erfenis aan kastelen, vinden we een hele reeks voorbeelden waar, ook wanneer natuursteen een erg groot percentage van de gevel uitmaakte, er toch nog metseltekens werden aangebracht. Verder zijn er daar een aantal voorbeelden waar werd gebouwd in dambordpatroon met afwisselend natuursteen- en baksteenvlakken. Ook daar werd gespeeld met het kleurverschil van de stenen zodat ook dit aanleunt bij het metseltekenverhaal.

opoésie: colombier du château d'Arthies (16E), Val d'Oise, Île-de-France

France, Haute-Normandie, Seine-Maritime, Oherville, Manoir d'Affay 


vorige pagina                                        volgende pagina