ICONOGRAFIE‎ > ‎

Het waarom (inleiding)

Vrij parallel aan het metselaarsteken-fenomeen wordt in de literatuur vooral een analyse verricht van de groteske afbeeldingen zelf (beschrijving en/of categorisatie), echter zonder veel aandacht aan het waarom of de rode draad in de toepassing ervan. Of zijn de voorstellingen louter en alleen decoratief? Ze kaderen in ieder geval in algemeen toegepaste tradities die bovendien per tijdsperiode kunnen verschillen. Wat echter niet wil zeggen dat er geen onderliggende reden kan zijn, een al dan niet manifester aanwezig waarom.

Hierop wordt ingegaan door o.a. Joke en Ko Lankester in hun boek: de groene man & de groene vrouw . Niettegenstaande hun focus op de groene man wordt toch een algemenere visie op bestaansredenen van de grotesken omschreven. Deze visie wordt hier kort samen gevat.
Elders valt  op dat ze de voorgestelde hoofden/koppen je aanstaren van boven uit. Het is alsof allerlei wezens uw doen en laten volgen. Iemand hierboven ziet wel wat u uitspookt, gedraag u dus!! (U bent gezien!!)

Naast de eerder belerende en of mogelijk louter decoratieve toepassingen zijn er echter ook voorbeelden op gevels, op deuromlijstingen of op deurbladen zelf, die eerder apotropaëisch blijken (Apotropaia).

In tijdsperiodes waar men opkeek naar de antieken (Griekenland - Rome) is het logisch dat voorbeelden uit die periode werden hernomen.

Soms is natuur ook een dankbaar vlak-vullend hulpmiddel...