ICONOGRAFIE‎ > ‎Grotesken‎ > ‎

Sheela Na Gig

 
Wiki - (photo John Harding)
Sheela Na Gig zijn figuratieve voorstellingen van een vrouw met een nadrukkelijk voorgestelde vulva. Ze komen vooral voor in Ierland en Engeland, maar ook elders in West-Europa, als voorstelling op modillons, als versiering bij inkomportalen en als losstaande inserties.
Met betrekking tot de reden van plaatsing, de betekenis van deze voorstellingen bestaat er nog geen eensgezindheid. In mijn persoonlijke overtuiging zijn ze aangebracht om apotropaëische redenen (bezwerend/beschermend):
- ze zijn geplaatst op locaties die wel zichtbaar zijn voor geesten, vaak minder voor de gewone mensen (verborgen, onderaan muren, extra hoog)
- ze komen zowel voor op godsdienstige als op profane gebouwen
 
 
Allicht is de uitleg die hieraan wordt gegeven niet altijd noodzakelijkerwijze zo direct eenduidig als tussen de voorstelling van een letter uit het alfabet en de betekenis (klank) die eraan gekoppeld is.
 
 
Naar mijn aanvoelen is er een parallel tussen de schaakbordstenen uit Denemarken en Duitsland en de Sheela's uit Groot Brittannië-Ierland (en elders). In het eerste geval is men zich bewust van een demonisch aspect in een spel zoals schaken (het spel werd destijds ook soms met dobbelstenen gecombineerd). Dan kan het ook niet anders dat de duivel belust is op 'spelen'. Door een schaakbordsteen in de kerkwand te metsen probeer je dan de duivel of de boze geesten op een zwakke plek te treffen en ze "bezig te houden, af te leiden". Zo wordt het duivels gezichtsveld afgewend van het toebrengen van onheil aan het betreffend gebouw.
Zo ook heeft lust zijn demonisch aspect. En hoe kan je de duivel beter lokken en bezig houden dan met voorstellingen als de Sheela Na Gigs? Wanneer de boze geesten zich daarop concentreren, verslapt hun aandacht voor hun eigenlijke bezigheid: onheil brengen!
 
Zie verder de 4 strategieën om duivels en duistere krachten te bezweren onder het item: modillons. 
 
 
Foto: Wikipedia / John Harding